Hoe schrijf je de perfecte sollicitatiebrief met A.I. zonder dat het opvalt?

Met veel enthousiasme solliciteer ik naar de functie van [xxx] bij [xxx] … 

Als je zelf ooit een motivatiebrief hebt geschreven met A.I. of er veel hebt gelezen, zul je deze zin vast en zeker herkennen. En misschien gaan jouw nekharen er ook wel van overeind staan. In deze tijd wil iedereen tijd besparen (tijd=geld), maar helaas gaat het in wereld van solliciteren vaak ten koste van het meest belangrijke aan een sollicitatiebrief: de persoonlijkheid. Maar wat betekent dat precies voor het recruitmentproces? En hoe voorkom je dat jouw brief eruitziet alsof het door een robot is geschreven?

De 2 kanten van A.I. 

Het inzetten van A.I. om je sollicitatiebrief te schrijven klinkt als een slimme oplossing. Je bespaart tijd, vermijdt taalfouten en hebt meteen een nette, overzichtelijke brief. Toch ligt het gevaar in het feit dat zo’n brief vaak niet voelt als jij. Het is een tekst zonder ziel, zonder jouw unieke stem of passie. En dat is precies waar het vaak misgaat.

Een sollicitatiebrief is namelijk niet alleen een formele introductie, het is jouw kans om een recruiter en inhurend manager te laten zien wie jij bent en waarom juist jíj die perfecte kandidaat bent. Wanneer die persoonlijke laag ontbreekt, blijft er een afstandelijke, generieke tekst over.

De brief door A.I. is geschreven om perfect aan te sluiten bij de functie, maar weerspiegelt niet jouw persoonlijkheid, ervaringen of motivatie. Dat kan er ook toe leiden dat je wordt uitgenodigd voor een gesprek dat uiteindelijk niet goed bij je past, omdat je brief een ander beeld gaf. Of erger, je wordt niet eens uitgenodigd omdat je brief te generiek en onopvallend is. Jouw unieke verhaal en motivatie zijn juist wat jou onderscheidt van de rest, en dat moet je niet weggeven aan een machine!

Hoe herken je een motivatiebrief door A.I.?

Een motivatiebrief die door A.I. is geschreven is voor de oplettende kijker niet zo moeilijk te herkennen. Er zijn een paar typische signalen. De brief opent vaak met een vrij standaardzin zoals ‘Met grote interesse solliciteer ik naar de functie van…’, zonder enige persoonlijke twist. De toon is formeel en netjes, maar ook erg afstandelijk. De tekst is grammaticaal perfect, zonder enige typefouten of variaties in zinsbouw, vaak bestaande uit 3 alinea’s. De eerste alinea is standaard en noemt iets over een ‘passie’, de tweede gaat over eerdere werkervaring en de laatste over karaktereigenschappen. Dit is een mooie opbouw en op zich niet fout, maar wat opvalt, is het ontbreken van een anekdote, persoonlijke motivatie of iets wat de kandidaat écht onderscheidt. Denk aan iemands wensen in een baan, een intrinsieke motivatie om ergens te werken of iets over waarom het bedrijf bij je zou passen.

Hoe schrijf je dan wél een goede motivatie?

Het schrijven van een motivatie met gebruik van een A.I. tool zoals ChatGPT of Gemini kan heel handig zijn, mits je een goed antwoord uit het hulpmiddel weet te trekken. Dit doe je door het juist opstellen van prompts (de gerichte opdrachten die je de tool geeft).

1. Voer informatie.
   Als je een opdracht geeft aan de A.I. tool, stel dan niet alleen de vraag “schrijf dit voor mij”, maar voeg er informatie aan toe die hij moet verwerken tot een brief. Geef dus aan waarom jij de functie graag zou willen, waarom het bedrijf goed bij jou zou passen, wat onderscheidende eigenschappen van jou zijn en waarom jij van toegevoegde waarde kan zijn. Wees niet bang om hier persoonlijk in te zijn of te veel te zeggen. Je kunt later altijd weer informatie weghalen.
2. Vraag om varianten.
   Laat de A.I. meerdere versies van een alinea of openingszin schrijven, en kies zelf welke het beste voelt. Je kunt bijvoorbeeld vragen:

   “Schrijf drie alternatieve openingszinnen op basis van deze informatie: […].”
   Zo ontdek je wat wel en niet werkt en kun je zelf kiezen of combineren.

3. Geef opdracht voor een goede opbouw.
   Geef de opdracht aan A.I. om de ‘standaard’ structuur te veranderen. Zeg bijvoorbeeld dat hij met een anekdote moet beginnen of jouw aanleiding tot solliciteren. Ontwijk in ieder geval de “met grote interesse…” als eerste zin! Vraag maar eens aan A.I. om een standaard motivatiebrief te schrijven, dan weet je waar je (ongeveer) van weg moet blijven!
4. Laat A.I. je tekst herschrijven (niet schrijven)
   Heb je al een concepttekst? Laat die dan herschrijven in een andere toon, structuur of lengte. Bijvoorbeeld:

   “Maak deze tekst actiever en korter, maar behoud de inhoud en mijn schrijfstijl.”

   Zo blijf je de eigenaar van het verhaal en zal het geen generieke motivatie worden.

5. Let op je tone of voice.
   Veel A.I.-gegenereerde teksten zijn grammaticaal foutloos, maar voelen kil of generiek aan. Vraag expliciet om een bepaalde tone of voice:

   “Gebruik een vriendelijke en zelfverzekerde toon die past bij een creatieve professional met 5 jaar ervaring.”
   Je kunt ook een aantal zinnen zelf schrijven, of een eerder zelfgeschreven tekst pakken (maakt niet uit waarover) en vragen of A.I. jouw taalgebruik en schrijfstijl wilt overnemen. Zo weet je zeker dat de tone of voice past bij jou. 

Conclusie: Blijf zelf de baas

Een goede motivatiebrief laat niet alleen zien dat je gekwalificeerd bent, maar ook wie jij bent. A.I. kan je daarbij helpen als sparringpartner, tekstassistent of redacteur, maar niet als vervanger van jouw verhaal. Gebruik het slim: geef goede input, stel duidelijke vragen, wees persoonlijk en blijf kritisch op de uitkomst. Dan kan A.I. je juist helpen om een brief te schrijven die opvalt, raakt én bij je past.

Laat de A.I. dus niet voor je solliciteren – maar wél met je meedenken.